Pomoc de minimis: Czy bon energetyczny dotyczy przedsiębiorców?

1Bon energetyczny - reguły dla firm i domów

AITekst opracowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Zasady i ograniczenia

Bon energetyczny nie jest pomocą de minimis dla przedsiębiorców. Jest to jednorazowe świadczenie pieniężne mające na celu wsparcie gospodarstw domowych w obliczu rosnących kosztów energii elektrycznej, planowane na okres od 1 lutego do 30 września 2025 r. Beneficjentami są wyłącznie osoby fizyczne prowadzące gospodarstwa domowe, których średnie miesięczne dochody w 2024 roku nie przekroczyły 2500 zł na osobę w przypadku gospodarstw jednoosobowych oraz 1700 zł na osobę w gospodarstwach wieloosobowych. Wniosek o wypłatę świadczenia składa się do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania, a nie do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Warto podkreślić, że w 2025 roku bon będzie przyznawany nawet po przekroczeniu kryterium dochodowego, przy czym kwota świadczenia zostanie zredukowana zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”.

Przedsiębiorstwa oraz podmioty użyteczności publicznej mogą ubiegać się o alternatywne formy ochrony, realizowane poprzez mechanizm ceny maksymalnej. Maksymalna cena dla podmiotów wrażliwych, takich jak żłobki, przedszkola czy szpitale, została ustalona na poziomie 693 zł/MWh netto i obowiązuje do 31 marca 2025 roku. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki nadzoruje proces zatwierdzania taryf, co ma na celu stabilizację rynku w obliczu wysokich kosztów uprawnień do emisji CO2 (system ETS2). Całkowity koszt programu osłonowego, uwzględniającego bon energetyczny dla około 3,5 mln gospodarstw domowych, szacowany jest na 1,6 miliarda zł. Cena energii dla gospodarstw domowych została ustalona na poziomie 500 zł/MWh, co stanowi istotny element Tarczy Energetycznej.

Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) muszą aktywnie dopełnić formalności, aby uniknąć rozliczeń według stawek rynkowych. Termin składania oświadczeń o statusie odbiorcy uprawnionego upływa 30 czerwca 2025 roku. Brak rejestracji skutkuje automatycznym przejściem na taryfy wolnorynkowe, co może znacząco obciążyć budżet operacyjny jednostki gospodarczej. Bon energetyczny jest wypłacany w zależności od liczby osób wchodzących w skład gospodarstwa, a w przypadku, gdy głównym źródłem ciepła jest ogrzewanie zasilane energią elektryczną zgłoszone do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB), przysługuje on w podwójnej wysokości. Świadczenie to zastępuje wcześniejszy dodatek osłonowy i ma na celu ochronę rodzin przed skutkami pandemii COVID-19 oraz niestabilności wywołanej atakiem Rosji na Ukrainę.

„Beneficjentami bonu energetycznego będą gospodarstwa domowe, których średnie miesięczne dochody w 2024 roku nie przekroczyły 2800 zł na osobę w przypadku gospodarstw jednoosobowych oraz 2000 zł na osobę w gospodarstwach wieloosobowych.”

2Pomoc de minimis - limity i praktyka 2026

Kwota wsparcia w ramach pomocy de minimis wynosi 300 000 EUR brutto w trzyletnim okresie referencyjnym. Zgodnie z rozporządzeniem Komisji Europejskiej 2023/2831, limit ten oblicza się w sposób ciągły, uwzględniając okres 3 lat wstecz od dnia przyznania nowej pomocy, a nie statyczne lata podatkowe czy kalendarzowe. Do ogólnej puli należy zaliczyć wszystkie środki otrzymane przez podatnika, w tym dotacje celowe, zwolnienia z podatku od nieruchomości czy umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Limit EUR przeliczany jest według średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski z pierwszego dnia roboczego października roku poprzedzającego rok udzielenia wsparcia.

Jednorazowa amortyzacja stanowi istotny element optymalizacji podatkowej dla podmiotów rozpoczynających działalność oraz małych podatników. Limit jednorazowego odpisu wynosi 50 000 EUR, co w 2026 roku po przeliczeniu odpowiada kwocie 213 000 zł. Procedura ta dotyczy środków trwałych zaliczonych do grup 3-8 Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT), z wyłączeniem samochodów osobowych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Jeśli podatnik zakupił pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t, może zamortyzować go jednorazowo w całości w roku wprowadzenia do ewidencji. Natomiast w przypadku zakupu pojazdu zarejestrowanego jako osobowy, taka możliwość nie występuje, co wymaga stosowania stawek amortyzacji liniowej lub degresywnej zgodnie z ustawą o podatku dochodowym.

Należy kontrolować każde wsparcie, które podatnik otrzymuje od organu udzielającego pomocy, i tym samym sprawdzać, czy nie przekracza ono dopuszczalnego limitu w Systemie Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej (SUDOP). Podatnik, który otworzył działalność w 2026 roku, może skorzystać z jednorazowej amortyzacji wyłącznie w tym roku podatkowym w odniesieniu do zakupionych środków trwałych. Do puli limitu należy zaliczyć także wszelkie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych oraz gwarancje kredytowe udzielane przez państwowe fundusze celowe. Prawidłowe prowadzenie ewidencji otrzymanej pomocy jest kluczowe dla uniknięcia konieczności zwrotu nienależnie pobranych środków wraz z odsetkami za zwłokę.

3Bon energetyczny a przedsiębiorca - co zamiast?

Przedsiębiorcy poszukujący wsparcia w finansowaniu kosztów operacyjnych mogą skorzystać z instrumentów oferowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Jednym z kluczowych produktów jest pożyczka płynnościowa z gwarancją de minimis, która pozwala na zabezpieczenie środków obrotowych do kwoty 300 000 EUR. Dodatkowo, firmy, które złożyły stosowne oświadczenie do 30 czerwca 2025 roku, mogą liczyć na zwolnienie z opłaty mocowej, co realnie obniża rachunek za energię elektryczną w okresach szczytowego zapotrzebowania. Bank Gospodarstwa Krajowego udzielił w 2024 roku ponad 1,2 mld zł pożyczek płynnościowych, co świadczy o dużej skali zapotrzebowania na kapitał obrotowy w sektorze MŚP.

Inwestycje w odnawialne źródła energii (OZE) oraz efektywność energetyczną są wspierane przez mechanizmy podatkowe zawarte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 26h tej ustawy, podatnik będący właścicielem budynku ma prawo do ulgi termomodernizacyjnej w wysokości do 53 000 zł. Podmioty gospodarcze mogą również ubiegać się o dotacje z programu Mój Prąd, gdzie maksymalna kwota dofinansowania dla firm wynosi 50 000 zł. Połączenie ulgi termomodernizacyjnej z jednorazową amortyzacją de minimis pozwala na agresywne obniżenie podstawy opodatkowania PIT i przyspieszenie generowania kosztów uzyskania przychodu. W 2025 roku z programu Mój Prąd dla firm skorzystało ponad 8 tysięcy podmiotów, co potwierdza wysoką rentowność inwestycji w fotowoltaikę przy wykorzystaniu systemów takich jak dynamiczne bilansowanie energii.

W obliczu rosnących cen energii, alternatywą dla bonu energetycznego jest również korzystanie z mechanizmów wolnorynkowych i taryf dynamicznych. Przedsiębiorcy mogą zawierać korzystne umowy taryfowe z gwarancją stałej ceny lub decydować się na systemy rozliczeń oparte na czasie rzeczywistym. Firmy z sektora MŚP powinny monitorować aktualną ofertę Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki oraz dostępność programów Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Skuteczne zarządzanie profilami zużycia energii elektrycznej w połączeniu z dostępną pomocą publiczną pozwala na utrzymanie konkurencyjności na rynku europejskim mimo presji kosztowej związanej z transformacją energetyczną i opłatami ETS2.

• Przed zakupem środka trwałego sprawdź w SUDOP, ile limitu pomocy de minimis zostało Ci do wykorzystania.
• Połącz ulgę termomodernizacyjną z jednorazową amortyzacją de minimis, aby maksymalnie obniżyć zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego.
• Złóż oświadczenie do dostawcy energii przed 30 czerwca 2025 r., aby utrzymać cenę 693 zł/MWh.
• Przygotuj dane wszystkich członków gospodarstwa domowego oraz informację o rodzajach dochodów przed złożeniem wniosku o bon energetyczny.